Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες αλλαγές της κοινωνίας μας. Η αντιστοιχία μεταξύ των νέων κοινωνικών συνθηκών και της εκπαίδευσης καθιστούν προφανέστατα την ανάγκη μιας ριζικής αναμόρφωσης του εκπαιδευτικού συστήματος που να περιλαμβάνει νέες συνθήκες σχολικής ζωής και διαδικασίες μάθησης, νέα γνωστικά αντικείμενα, αναβαθμισμένες υποδομές και αναπροσαρμοσμένο ωρολόγιο πρόγραμμα.
Η αναμόρφωση αυτή στην Προδημοτική και Δημοτική Εκπαίδευση, μπορεί να συντελεστεί και στα πλαίσια του Προαιρετικού Ολοήμερου Δημόσιου Νηπιαγωγείου και Προαιρετικού Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου.
Η σταδιακή και καλά μελετημένη εισαγωγή του θεσμού του Προαιρετικού Ολοήμερου Δημόσιου Νηπιαγωγείου και Δημοτικού Σχολείου, θα συμβάλει ουσιαστικά στο στόχο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού για ποιοτική αναβάθμιση της παιδείας μας. Η χρησιμότητα του θεσμού είναι σήμερα πλατιά αποδεχτή.
Η μελέτη του θέματος για την εφαρμογή του Προαιρετικού Ολοήμερου Σχολείου άρχισε συστηματικά από το 1995. Τον Οκτώβριο του 1995 συστάθηκε Επιτροπή, από εκπροσώπους του Υπουργείου, του Γραφείου Προγραμματισμού, της Συνομοσπονδίας Ομοσπονδιών Συνδέσμων Γονέων και της Παγκύπριας Οργάνωσης Ελλήνων Δασκάλων. Η Επιτροπή αυτή μελέτησε το θεσμό και συζήτησε με λεπτομέρεια τρόπους εφαρμογής του. Τον Οκτώβριο του 1998 το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, αφού μελέτησε τα πορίσματα της Επιτροπής, υπέβαλε προς το Υπουργικό Συμβούλιο ολοκληρωμένο Στρατηγικό Σχέδιο. Τον Ιούνιο του 1999 διεξήχθηκε έρευνα που αποσκοπούσε στη διερεύνηση και παρουσίαση των απόψεων των γονιών, των εκπαιδευτικών και των μαθητών, έτσι ώστε η λήψη αποφάσεων για τον τρόπο εφαρμογής του θεσμού να είναι τεκμηριωμένη και επιστημονικά στηριγμένη σε ερευνητικά δεδομένα.
Κατά τη σχολική χρονιά 1999-2000 έγινε πειραματική εφαρμογή του Προαιρετικού Ολοήμερου Σχολείου σε εννέα (9) δημοτικά σχολεία παγκύπρια, τέσσερα (4) αστικά και πέντε (5) υπαίθρου. Κατά τη φετινή σχολική χρονιά 2005-2006 ο θεσμός εφαρμόζεται σε 123 Δημοτικά Σχολεία για τις τάξεις Δ΄-Στ΄, σε 24 για όλες τις τάξεις (Α΄-Στ΄) και σε 16 τμήματα προδημοτικής σε 14 Δημόσια Νηπιαγωγεία.
Το 2006-2007, ο αριθμός των Προαιρετικών Ολοήμερων Σχολείων έφτασε τα 126 Δημοτικά Σχολεία για τις τάξεις Δ΄-Στ΄, σε 24 για όλες τις τάξεις (Α΄-Στ’) και σε 14 τμήματα προδημοτικής σε 9 Δημόσια Νηπιαγωγεία.
Τη φετινή σχολική χρονιά 2007-2008, ο θεσμός των Προαιρετικών Ολοήμερων Σχολείων εφαρμόζεται σε 99 Δημοτικά Σχολεία (τάξεις Δ΄-Στ΄), σε 20 για όλες τις τάξεις (Α΄- Στ΄) και σε 20 τμήματα Προδημοτικής σε 19 Δημόσια Νηπιαγωγεία.