Ο περί Συντάξεων Νόμος του 1997 εκδίδεται με δημοσίευση στην

επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το

Άρθρο 52 του Συντάγματος.

Αριθμός 97(Ι) του 1997 (όπως τροποποιήθηκε με το Νόμο 3(Ι)/98)

ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΕΝΟΠΟΙΕΙ ΚΑΙ ΤPΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕPΙ

ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΝΟΜΟ (ΚΕΦ. 311), ΤΟΝ ΠΕPΙ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

ΚΑΘHΓHΤΩΝ ΝΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕPΙ ΣΤΟΙXΕΙΩΔΟΥΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟ (ΜΕPH V, VΑ ΚΑΙ VΒ)

ΜΕPΟΣ Ι - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

	H Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:
Συνοπτικός τίτλος	1. Ο Νόμος αυτός θα αναφέρεται ως ο περί Συντάξεων Νόμος του 1997 έως 1998.
Ερμηνεία	2. Στο Νόμο αυτό, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια "Ανώτερη Εκπαίδευση" περιλαμβάνει και την Παιδαγωγική Ακαδημία· "ασφαλιστέες αποδοχές" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο από τους περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμους· "Δημόσια Εκπαιδευτική Υπηρεσία" περιλαμβάνει τις θέσεις επιθεωρητών, διευθυντών, βοηθών διευθυντών, καθηγητών και δασκάλων καθώς και οποιεσδήποτε θέσεις καθορίζονται στον οικείο νόμο ή ήθελε καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο· "Δημόσια Υπηρεσία" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από τους περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμους και περιλαμβάνει το Γενικό Ελεγκτή, το Γενικό Λογιστή και τους Βοηθούς τους· "Δημόσιο Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης" σημαίνει σχολείο, την ευθύνη της διοίκησης και συντήρησης του οποίου φέρει η Δημοκρατία και το οποίο δε διέπεται από άλλο νόμο και περιλαμβάνει σχολείο που κηρύσσεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ως δημόσιο σχολείο για τους σκοπούς του Νόμου· "δημόσιος υπάλληλος" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από τους περί Δημοσίας Υπηρεσίας Νόμους· "διδάσκαλος" σημαίνει -
	(α) τον εκπαιδευτικό που διορίζεται σύμφωνα με το Νόμο για υπηρεσία σε δημόσια σχολεία στοιχειώδους εκπαιδεύσεως και περιλαμβάνει Διευθυντή και τον κάτοχο οποιασδήποτε άλλης θέσης στη Δημόσια Εκπαιδευτική Υπηρεσία την οποία θα ορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο· και
	(β) τον εκπαιδευτικό που διορίζεται από την εφορεία των αρμένικων σχολείων της Κύπρου για υπηρεσία σε αρμένικο δημοτικό σχολείο της Κύπρου·
	"Ένοπλες Δυνάμεις της Δημοκρατίας" σημαίνει την Εθνική Φρουρά που συστάθηκε δυνάμει των περί Εθνικής Φρουράς Νόμων και περιλαμβάνει κάθε άλλη δύναμη που το Υπουργικό Συμβούλιο κηρύσσει ως "Ένοπλη Δύναμη της Δημοκρατίας"·
	"Επιμελητής" περιλαμβάνει σχολικό γραμματέα, λογιστή, βιβλιοθηκάριο, παιδονόμο και φροντιστή·
	"Θεμελιωτική υπηρεσία" σημαίνει την περίοδο που λαμβάνεται υπόψη για να αποφασιστεί αν υπάλληλος δικαιούται, λόγω μήκους της υπηρεσίας, σε σύνταξη, φιλοδώρημα ή άλλο ωφέλημα και περιλαμβάνει την περίοδο από την ημερομηνία που ο υπάλληλος αρχίζει να λαμβάνει μισθό για υπηρεσία σε κρατική θέση μέχρι την ημερομηνία που εγκαταλείπει την κρατική υπηρεσία, χωρίς την αφαίρεση οποιασδήποτε περιόδου απουσίας με άδεια χωρίς απολαβές·
	"Ιδιωτικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης" σημαίνει ιδιωτικό σχολείο μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης στην Κύπρο εγγεγραμμένο στο Μητρώο Ιδιωτικών Σχολείων δυνάμει του οικείου νόμου και περιλαμβάνει την Αγγλική Σχολή·
	"Καθηγητής" σημαίνει εκπαιδευτικό λειτουργό που διορίζεται για υπηρεσία σε σχολείο μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης και περιλαμβάνει τεχνολόγο, εκπαιδευτή, βοηθό εκπαιδευτή, διευθυντή και βοηθό διευθυντή, επιθεωρητή και τον κάτοχο οποιασδήποτε άλλης θέσης της Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας την οποία ήθελε ορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο·
	"Κοινοτικό Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης" σημαίνει σχολείο μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης στην Κύπρο του οποίου τη διοίκηση και διαχείριση είχε η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση ή η Κυβέρνηση της Αποικίας της Κύπρου ή σχολική επιτροπή ή εφορεία που διορίστηκε από την Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση ή την Κυβέρνηση της Αποικίας της Κύπρου.
	"Κρατική υπηρεσία" σημαίνει υπηρεσία που υπάγεται στη Δημοκρατία και περιλαμβάνει τη δημόσια υπηρεσία, την υπηρεσία του Γενικού Ελεγκτή, Γενικού Λογιστή και των Βοηθών τους, τη Δημόσια Εκπαιδευτική Υπηρεσία, υπηρεσία στις Δυνάμεις Ασφαλείας και στο Στρατό της Δημοκρατίας και υπηρεσία σ' οποιαδήποτε θέση αναφορικά με την οποία γίνεται ειδική πρόνοια με νόμο·
	"Κρατικός υπάλληλος" ή "υπάλληλος" σημαίνει πρόσωπο που κατέχει θέση στην Κρατική υπηρεσία·
	"Μισθός" σημαίνει τον ετήσιο μισθό και περιλαμβάνει το τιμαριθμικό επίδομα αλλά δεν περιλαμβάνει οποιοδήποτε άλλο επίδομα·
	"Νόμος" σημαίνει το νόμο αυτό· "νόμος" περιλαμβάνει κάθε διάταξη νομοθετικής φύσης και τον Προϋπολογισμό·
	"Οικείος Υπουργός" αναφορικά με οποιοδήποτε υπάλληλο, σημαίνει τον Υπουργό που προΐσταται του Υπουργείου για τους υπαλλήλους που υπηρετούν στο Υπουργείο του και σε κάθε Τμήμα αυτού και τον Προϊστάμενο Ανεξάρτητου Γραφείου ή Υπηρεσίας για τους υπαλλήλους τέτοιου Γραφείου ή Υπηρεσίας·
	"Οργανισμός" σημαίνει οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ή άλλο οργανισμό δημοσίου δικαίου χωρίς νομική προσωπικότητα που ιδρύθηκε προς το δημόσιο συμφέρον με ειδικό νόμο του οποίου τα κεφάλαια είναι εγγυημένα από τη Δημοκρατία και περιλαμβάνει οποιαδήποτε αρχή τοπικής αυτοδιοίκησης·
	"Στρατός" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από τους περί του Στρατού της Δημοκρατίας Νόμους·
	"Σύνταξη" σημαίνει ετήσια σύνταξη·
	"Συντάξιμες απολαβές" σημαίνει τον ετήσιο βασικό μισθό και το τιμαριθμικό επίδομα που καταβάλλονται στον υπάλληλο κατά την ημερομηνία της αφυπηρέτησής του και περιλαμβάνει στην περίπτωση Αστυνομικού το επίδομα καλής διαγωγής και το επίδομα αξίας και στην περίπτωση δεσμοφύλακα το επίδομα καλής διαγωγής, αλλά δεν περιλαμβάνει το δέκατο τρίτο μισθό ή οποιοδήποτε άλλο επίδομα ή άλλες απολαβές οποιασδήποτε μορφής: Νοείται ότι αν κατά την 24η Ιανουαρίου 1986 καταβαλλόταν σε υπάλληλο προσωπικό επίδομα, το επίδομα αυτό περιλαμβάνεται στις συντάξιμες απολαβές του υπαλλήλου: Νοείται περαιτέρω ότι σε περίπτωση αφυπηρέτησης ή παραίτησης υπαλλήλου την προηγούμενη της ημερομηνίας παροχής αύξησης του τιμαριθμικού επιδόματος πάνω στο βασικό μισθό, οι συντάξιμες απολαβές του λογίζονται ότι αυξάνονται ανάλογα, αφού ληφθεί υπόψη η νέα τιμαριθμική αύξηση: Νοείται έτι περαιτέρω ότι σε περίπτωση που ο μισθός του υπαλλήλου ευρίσκεται πάνω σε κλίμακα και ο υπάλληλος μέχρι την ημερομηνία αφυπηρέτησης ή παραίτησης ή θανάτου του έχει κερδίσει λιγότερη από το ήμισυ της επόμενης προσαύξησης της κλίμακάς του, οι συντάξιμες απολαβές του λογίζονται αυξημένες κατά τόσα δωδέκατα του ποσού της προσαύξησης αυτής όσοι είναι οι μήνες κατά τους οποίους υπηρέτησε μετά τη χορήγηση της τελευταίας προσαύξησής του. Σε περίπτωση υπαλλήλου ο οποίος μέχρι την ημερομηνία της αφυπηρέτησής του έχει κερδίσει όχι λιγότερη από το ήμισυ της επόμενης προσαύξησης της κλίμακάς του, οι συντάξιμες απολαβές του λογίζονται αυξημένες κατά ολόκληρο το ποσό της προσαύξησης·
	"Συντάξιμη θέση" σημαίνει μόνιμη θέση στην κρατική υπηρεσία·
	"Συντάξιμη υπηρεσία" σημαίνει υπηρεσία η οποία λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό σύνταξης ή φιλοδωρήματος ή άλλων ωφελημάτων δυνάμει του Νόμου. Για τον υπολογισμό της ολικής συντάξιμης υπηρεσίας υπαλλήλου, χρονική περίοδος μέχρι 15 ημερών αγνοείται και πάνω από 15 ημερών λογίζεται ως πλήρης μήνας·
	"Συντάξιμος υπάλληλος" σημαίνει υπάλληλο που κατέχει συντάξιμη θέση στην κρατική υπηρεσία με μόνιμη ιδιότητα·
	"Συνταξιούχος" σημαίνει πρόσωπο στο οποίο χορηγήθηκε σύνταξη δυνάμει του Μέρους ΙΙ του Νόμου ή οποιουδήποτε νόμου που καταργήθηκε με την αφυπηρέτησή του από κρατική υπηρεσία·
	"Σχολείο δημοτικής εκπαίδευσης" περιλαμβάνει νηπιαγωγείο και σχολείο ειδικής εκπαίδευσης·
	"Σχολείο δημοτικής ή μέσης εκπαίδευσης εκτός Κύπρου" σημαίνει δημόσιο σχολείο δημοτικής, μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης στην Ελλάδα και περιλαμβάνει σχολείο δημοτικής, μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης Ελληνικής Κοινότητας στην αλλοδαπή αναγνωρισμένο από την Ελληνική Κυβέρνηση ως ισότιμο με τα δημόσια σχολεία της Ελλάδας·
	"Σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης" σημαίνει δημόσιο σχολείο μέσης γενικής τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και περιλαμβάνει εσπερινό γυμνάσιο·
	"Τιμαριθμικός δείκτης" σημαίνει το Δείκτη Τιμών Λιανικής Πώλησης που ισχύει εκάστοτε·
	"Τιμαριθμικό επίδομα" σημαίνει το τιμαριθμικό επίδομα που περιλαμβάνεται στις συντάξιμες απολαβές·
	"Υπηρεσία" είναι η περίοδος από την ημερομηνία που ο υπάλληλος αρχίζει να λαμβάνει μισθό για εκτέλεση καθηκόντων σε κρατική θέση μέχρι την ημερομηνία που εγκαταλείπει την κρατική υπηρεσία, χωρίς την αφαίρεση οποιασδήποτε περιόδου απουσίας με άδεια χωρίς απολαβές·
	"Υπηρεσία με εισφορές" σημαίνει υπηρεσία ύστερα από την ορισθείσα ημέρα για την οποία καταβλήθηκαν περιοδικές εισφορές όπως προβλέπεται στο άρθρο 41 (Περιοδικές εισφορές) ή υπηρεσία για την οποία καταβλήθηκαν περιοδικές εισφορές ή έγινε συμφωνία για καταβολή τελικών εισφορών με αφαίρεση από το εφάπαξ φιλοδώρημα επί της συντάξεως όπως προνοείται στο άρθρο 42 (Εισφορές για προηγούμενη υπηρεσία)·
	"Υπηρεσία χωρίς εισφορές" σημαίνει υπηρεσία για την οποία δεν καταβάλλονται αρχικές ή τελικές εισφορές όπως ορίζονται στο άρθρο 41 (Περιοδικές εισφορές)·
	"Ωφέλημα" ή "Ωφελήματα" σημαίνει σύνταξη ή σύνταξη και εφάπαξ ποσό ή φιλοδώρημα.
Εφαρμογή του νόμου αυτού	3. (1) Ο Νόμος αυτός εφαρμόζεται για όλους τους κρατικούς υπαλλήλους.
	(2) Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος και των περί Δικαστηρίων Νόμων, ο Νόμος αυτός εφαρμόζεται και στα μέλη της Δικαστικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, το Γενικό Εισαγγελέα και το Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα.

ΜΕPΟΣ ΙΙ

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΩΦΕΛHΜΑΤΑ

	4. (1) Σύνταξη, εφάπαξ ποσό ή φιλοδώρημα και άλλα ωφελήματα χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου στους κρατικούς υπαλλήλους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
	(2) Σύνταξη, εφάπαξ ποσό ή φιλοδώρημα χορηγούμενο δυνάμει του Νόμου αυτού υπολογίζεται σύμφωνα με τις πρόνοιες που ισχύουν την ημερομηνία αφυπηρέτησης του κρατικού υπάλληλου.
Χρέωση Πάγιου Ταμείου της Δημοκρατίας	5. Ο λογαριασμός του Πάγιου Ταμείου της Δημοκρατίας χρεώνεται με κάθε σύνταξη, εφάπαξ ποσό, φιλοδώρημα ή άλλο ωφέλημα για την καταβολή των οποίων είναι υπόχρεος η Δημοκρατία δυνάμει του Νόμου.
Τα συνταξιοδοτικά ωφελήματα δεν εκχωρούνται	6. H σύνταξη, το εφάπαξ ποσό, το φιλοδώρημα ή άλλο ωφέλημα, που χορηγείται δυνάμει του Νόμου, δεν μπορεί να εκχωρηθεί ή μεταβιβαστεί και δεν υπόκειται σε κατάσχεση, επίσχεση ή κράτηση για οποιοδήποτε χρέος ή απαίτηση εκτός – (α) Για χρέος οφειλόμενο στη Δημοκρατία της Κύπρου· ή (β) για ικανοποίηση διατάγματος αρμοδίου Δικαστηρίου για τη διατροφή της συζύγου ή της πρώην συζύγου ή τέκνου.
Απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος	7. Οποιοδήποτε φιλοδώρημα ή εφάπαξ ποσό που καταβάλλεται δυνάμει των διατάξεων του Νόμου απαλλάσσεται από την επιβολή φόρου εισοδήματος.
Συντελεστής σύνταξης και εφάπαξ ποσό	8. (1) Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου σε κρατικό υπάλληλο ο οποίος έχει συμπληρώσει υπηρεσία πέντε ή περισσότερα έτη καταβάλλεται κατά την αφυπηρέτησή του σε οποιαδήποτε από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) -
	(α) Ετήσια σύνταξη με βάση συντελεστή ενός οκτακοσιοστού των ετήσιων συντάξιμων απολαβών του κατά την ημερομηνία της αφυπηρέτησής του για κάθε συμπληρωμένο μήνα της συντάξιμης υπηρεσίας του· και
	(β) εφάπαξ ποσό ίσο με την ετήσια σύνταξη πολλαπλασιαζόμενη επί δεκατέσσερα και διαιρουμένου του ποσού που προκύπτει διά τρία:
	Νοείται ότι η ετήσια σύνταξη που καταβάλλεται σε υπάλληλο δυνάμει του παρόντος Μέρους κατά την ημερομηνία της αφυπηρέτησής του δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα δεύτερο των ετήσιων συντάξιμων απολαβών του.
	(2) Τηρουμένων των διατάξεων για ανώτατο ποσοστό σύνταξης, σε περίπτωση υπαλλήλου ο οποίος υπηρέτησε ως αστυνομικός ή λοχίας πάνω από είκοσι πέντε έτη η συντάξιμη υπηρεσία του επαυξάνεται κατά τόσους πρόσθετους μήνες όσοι είναι οι μήνες της υπηρεσίας του πάνω από είκοσι πέντε έτη, με ανώτατο όριο επαύξησης εξήντα μήνες:
	Νοείται ότι σε περίπτωση αφυπηρέτησης μέλους της Αστυνομίας με το βαθμό του αστυνομικού ή λοχία -
	(α) Με τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας του· ή
	(β) δυνάμει των διατάξεων της παραγράφου (ε) του άρθρου 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) του παρόντος Νόμου, αφού συμπληρώσει τους μήνες υπηρεσίας που διασφαλίζουν το ανώτατο ποσοστό σύνταξης, θα λογίζεται ότι οι συντάξιμες απολαβές του αυξάνονται κατά ποσό ίσο με δύο ετήσιες προσαυξήσεις της κλίμακάς του.
Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων	9. Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου, σύνταξη και εφάπαξ ποσό ή φιλοδώρημα ή άλλο ωφέλημα χορηγείται σε υπάλληλο κατά την αφυπηρέτησή του σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
	(α) Με τη συμπλήρωση της ηλικίας υποχρεωτικής αφυπηρέτησης ή σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο·
	(β) σε οποιαδήποτε περίπτωση συμπλήρωσης ηλικίας από υπάλληλο πενήντα πέντε ετών ή από αστυνομικό ή λοχία πενήντα ετών ή σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο όταν απαιτηθεί απ' αυτόν ή επιτραπεί σ' αυτόν να αφυπηρετήσει·
	(γ) με την κατάργηση της θέσης του·
	(δ) με την αφυπηρέτησή του για να διευκολυνθεί η βελτίωση της οργάνωσης της υπηρεσίας στην οποία ανήκει με την οποία δυνατό να επιτευχθεί αποτελεσματικότερη λειτουργία της ή οικονομία·
	(ε) αν η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας στην περίπτωση δημόσιου υπαλλήλου ή ο οικείος Υπουργός στην περίπτωση μέλους της Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ή των Δυνάμεων Ασφαλείας ή του Στρατού ικανοποιηθεί από έκθεση Κυβερνητικού Ιατρικού Συμβουλίου ότι ο υπάλληλος δεν μπορεί να εκτελεί τα καθήκοντά του λόγω πνευματικής ή σωματικής ανικανότητας και ότι η ανικανότητα αυτή πιθανόν να είναι μόνιμη·
	(στ) στην περίπτωση τερματισμού των υπηρεσιών του υπαλλήλου για εξειδικευμένους λόγους δημόσιου συμφέροντος σύμφωνα με τον οικείο νόμο·
	(ζ) σε περίπτωση αφυπηρέτησης υπαλλήλου λόγω αναίτιας υπηρεσιακής ανεπάρκειας ή ακαταλληλότητάς του·
	(η) σε περίπτωση επιβολής από το αρμόδιο πειθαρχικό όργανο, της πειθαρχικής ποινής της αναγκαστικής αφυπηρέτησης·
	(θ) με την αφυπηρέτηση για λόγους δημόσιου συμφέροντος για να αναλάβει ο υπάλληλος δημόσιο λειτούργημα ασυμβίβαστο με το αξίωμα ή τη θέση που κατέχει·
	(ι) με την αφυπηρέτηση για λόγους δημόσιου συμφέροντος για να διοριστεί σε οργανισμό δημόσιου δικαίου ή αρχή τοπικής αυτοδιοίκησης·
	(κ) σε περίπτωση οικειοθελούς πρόωρης αφυπηρέτησης.
Αφυπηρέτηση πριν από τη συμπλήρωση πενταετούς υπηρεσίας	10. Εκτός από τις περιπτώσεις για τις οποίες γίνεται ειδική πρόνοια στο Νόμο, σε περίπτωση αφυπηρέτησης υπαλλήλου, σε μια από τις περιπτώσεις του άρθρου 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) πριν από τη συμπλήρωση υπηρεσίας πέντε ετών καταβάλλεται φιλοδώρημα ίσο με το ένα δέκατο των μηνιαίων συντάξιμων απολαβών του κατά την ημερομηνία αφυπηρέτησής του για κάθε συμπληρωμένο μήνα συντάξιμης υπηρεσίας.
Φιλοδώρημα σε γυναίκες υπαλλήλους σε ορισμένες περιπτώσεις	11. Ανεξάρτητα από τις πρόνοιες του άρθρου 9, (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) αν σε γυναίκα υπάλληλο, της οποίας ο διορισμός σε συντάξιμη θέση έχει επικυρωθεί, αν απαιτείται τέτοια επικύρωση, και η οποία έχει συμπληρώσει υπηρεσία όχι μικρότερη των τριών ετών, επιτραπεί από την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας ή τον Υπουργό Οικονομικών ή τον οικείο Υπουργό, ανάλογα με την περίπτωση, να αφυπηρετήσει λόγω γάμου ή επικείμενου γάμου ή τεκνογονίας ή υιοθέτησης απ' αυτή τέκνου ηλικίας όχι μεγαλύτερης των έξι ετών, χορηγείται σ' αυτή φιλοδώρημα ίσο προς το ένα δωδέκατο των μηνιαίων συντάξιμων απολαβών της κατά την ημερομηνία αφυπηρέτησης για κάθε μήνα συντάξιμης υπηρεσίας, αν προσκομίσει στο Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας ικανοποιητικό αποδεικτικό του γάμου ή της τεκνογονίας ή της υιοθέτησης τέκνου.
Hλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης	12. (1) Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, κάθε άλλου νόμου και των εδαφίων (2) και (3) του παρόντος άρθρου, η ηλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης όλων των υπαλλήλων είναι η ηλικία των εξήντα ετών.
	(2) H ηλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης αστυνομικού που έχει βαθμό όχι ανώτερο του λοχία είναι η ηλικία των πενήντα πέντε ετών.
	(3) H ηλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης για τα μέλη του Στρατού καθορίζεται από τον περί του Στρατού της Δημοκρατίας Νόμο και τους δυνάμει αυτού εκδιδόμενους Κανονισμούς.
	(4) H ηλικία υπαλλήλου θεωρείται συμπληρωμένη κατά την ημέρα της επετείου των γενεθλίων του.
	(5) Κάθε υπάλληλος αφυπηρετεί την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί το μήνα κατά τον οποίο συμπληρώνεται η ηλικία της υποχρεωτικής αφυπηρέτησής του:
	Νοείται ότι ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού μπορεί να επιτρέψει σε καθηγητή ή δάσκαλο ο οποίος συμπληρώνει την ηλικία υποχρεωτικής αφυπηρέτησης κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, να συνεχίσει να υπηρετεί μέχρι τέλους του σχολικού έτους.
	(6) Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να απαιτήσει από υπάλληλο, αν τούτο είναι επιθυμητό προς το δημόσιο συμφέρον, να αφυπηρετήσει με τη συμπλήρωση ηλικίας κατά πέντε έτη μικρότερης της ηλικίας υποχρεωτικής αφυπηρέτησης ή σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο χρόνο.
	(7) Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί αν τούτο είναι επιθυμητό προς το δημόσιο συμφέρον να επιτρέψει σε υπάλληλο να παραμείνει στην υπηρεσία μετά την ημερομηνία συμπλήρωσης της ηλικίας υποχρεωτικής αφυπηρέτησής του για τόσο χρονικό διάστημα όσο το Υπουργικό Συμβούλιο ορίσει.

ΜΕPΟΣ ΙΙΙ

ΘΕΜΕΛΙΩΤΙΚH ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΜH ΥΠHPΕΣΙΑ

Θεμελιωτική και συντάξιμη υπηρεσία	13. (1) Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου περίοδος που δε λογίζεται ως θεμελιωτική υπηρεσία δε λογίζεται ως συντάξιμη υπηρεσία.
	(2) Εκτός αν άλλως πως ειδικά προνοείται στο Νόμο, καμιά περίοδος κατά την οποία ο υπάλληλος δε βρισκόταν στην κρατική υπηρεσία δε λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της θεμελιωτικής ή συντάξιμης υπηρεσίας.
Υπολογισμός συντάξιμης υπηρεσίας	14. Μόνο υπηρεσία σε συντάξιμη θέση λογίζεται συντάξιμη: Νοείται ότι (α) Όταν περίοδος υπηρεσίας σε μη συντάξιμη θέση ή υπηρεσία πάνω σε προσωρινή βάση ή με σύμβαση ή επί δοκιμασία ή έκτακτη ή ωρομίσθια ακολουθείται είτε αμέσως είτε ύστερα από διακοπή από υπηρεσία σε συντάξιμη θέση και ο διορισμός του υπαλλήλου σε συντάξιμη θέση έχει επικυρωθεί, η περίοδος αυτή λογίζεται συντάξιμη·
	(β) όταν υπάλληλος που κατέχει συντάξιμη θέση του οποίου ο διορισμός επικυρώθηκε, αποσπάται σε μη συντάξιμη θέση και αφυπηρετεί από μη συντάξιμη θέση, η περίοδος της υπηρεσίας του σε μη συντάξιμη θέση λογίζεται συντάξιμη και η σύνταξή του υπολογίζεται με βάση τις απολαβές του κατά την ημερομηνία της αφυπηρέτησής του·
	(γ) όταν υπάλληλος που κατέχει μη συντάξιμη θέση αφυπηρετεί λόγω ορίου ηλικίας ή πεθάνει κατά την υπηρεσία και έχει συμπληρώσει πέντε ή περισσότερα έτη υπηρεσίας, λογίζεται ότι κατέχει, κατά την ημερομηνία της αφυπηρέτησης ή του θανάτου του, συντάξιμη θέση για τους σκοπούς του άρθρου 8 (Συντελεστής σύνταξης και εφάπαξ ποσό) και του άρθρου 30 (Φιλοδώρημα όταν ο υπάλληλος πεθάνει στην υπηρεσία ή μετά την αφυπηρέτησή του) και ως "συντάξιμος υπάλληλος" για τους σκοπούς του Μέρους V του Νόμου·
	(δ) υπηρεσία υπαλλήλου στις Ένοπλες Δυνάμεις της Δημοκρατίας η οποία διακόπτει την υπηρεσία του θεωρείται, για τους σκοπούς του Νόμου αυτού, κρατική υπηρεσία. Κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας αυτής ο υπάλληλος θεωρείται ότι κατέχει τη θέση που κατείχε πριν την έναρξη της υπηρεσίας του στις Ένοπλες Δυνάμεις της Δημοκρατίας·
	(ε) περίοδος κατά την οποία υπάλληλος εκτελούσε καθήκοντα σε μία θέση κατόπιν αναπληρωτικού διορισμού θεωρείται συντάξιμη υπηρεσία αν αμέσως πριν ή μετά από την υπηρεσία αυτή ο υπάλληλος κατέχει με ουσιαστική ιδιότητα συντάξιμη θέση·
	(στ) σε περίπτωση θανάτου υπαλλήλου κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας οποιαδήποτε περίοδος κανονικής άδειας που θα εδικαιούτο ο υπάλληλος κατά την ημέρα του θανάτου του λογίζεται ως συντάξιμη υπηρεσία·
	(ζ) περίοδος απουσίας υπαλλήλου με άδεια χωρίς απολαβές δε λογίζεται συντάξιμη υπηρεσία, εκτός αν η άδεια είναι εκπαιδευτική που παραχωρήθηκε από την αρμόδια αρχή σύμφωνα με τους εκάστοτε ισχύοντες κανονισμούς ή είναι άδεια που παραχωρήθηκε με την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου προς το συμφέρον της εκπαίδευσης ή για σκοπούς δημόσιας πολιτικής·
	(η) ανεξάρτητα από τις πρόνοιες του Νόμου ή οποιουδήποτε άλλου νόμου, σε περίπτωση επαναπρόσληψης στην κρατική υπηρεσία οποιουδήποτε προσώπου το οποίο απολύθηκε δυνάμει των διατάξεων του περί Αναστολής της Διαδικασίας της Προνοουμένης από τους περί Ωρισμένων Πειθαρχικών Παραπτωμάτων (Διεξαγωγή Ερεύνης και Εκδίκασης) Νόμων του 1977 έως 1978 Νόμου, η χρονική περίοδος κατά την οποία το πρόσωπο αυτό διατελούσε εκτός υπηρεσίας δε θα λογίζεται για σκοπούς σύνταξης ή της διάρκειας προϋπηρεσίας ή αρχαιότητας ή για σκοπούς καταβολής οποιουδήποτε άλλου ωφελήματος ή αποζημίωσης.
Κατηγορίες υπηρεσίας που λογίζονται συντάξιμες	15. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του Νόμου οι παρακάτω κατηγορίες υπηρεσίας λογίζονται ως συντάξιμες – (α) Υπηρεσία η οποία θα μπορούσε να λογισθεί ως συντάξιμη δυνάμει οποιουδήποτε νόμου που καταργείται με τον παρόντα Νόμο ή οποιουδήποτε άλλου νόμου που διέπει τη χορήγηση σύνταξης από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας, αν η υπηρεσία αυτή προηγείται, είτε αμέσως είτε κατόπιν διακοπής συντάξιμης υπηρεσίας δυνάμει του παρόντος Νόμου ή διακόπτει την υπηρεσία αυτή ή αν η υπηρεσία αυτή διακόπηκε ή διακόπτεται λόγω φοιτήσεως στην Κύπρο στο Διδασκαλικό Κολλέγιο ή την Παιδαγωγική Ακαδημία, περιλαμβανομένης υπηρεσίας σε σχολείο δημοτικής, μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης εκτός Κύπρου·
	(β) η υπηρεσία καθηγητή ή δασκάλου σε δημόσια σχολεία στην Ελλάδα, που προηγείται μόνιμου διορισμού σε δημόσια σχολεία μέσης ή δημοτικής εκπαίδευσης της Κύπρου:
	Νοείται ότι θα καταβάλλονται απευθείας στην Κυπριακή Δημοκρατία τα ποσά που ο καθηγητής ή ο δάσκαλος δικαιούται να λάβει από τα Επικουρικά Ταμεία της Ελλάδας καθώς και τα άλλα συνταξιοδοτικά ωφελήματα που δικαιούται για την υπηρεσία του στην Ελλάδα σύμφωνα με τη Σύμβαση μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας για Συνταξιοδότηση Κρατικών Υπαλλήλων του 1994·
	(γ) σε περίπτωση καθηγητή ή δασκάλου που υπηρετεί σε σχολεία στις τουρκοκρατούμενες περιοχές της Κύπρου ή υπηρέτησε στα σχολεία αυτά πριν από την αφυπηρέτηση ή το θάνατό του και δε συμπληρώνει το υπό του Νόμου απαιτούμενο ανώτατο όριο υπηρεσίας για πλήρη σύνταξη, ο χρόνος υπηρεσίας του στα σχολεία αυτά μετά την τουρκική εισβολή λογίζεται ως διπλάσιος για σκοπούς υπολογισμού των ωφελημάτων αφυπηρέτησής του·
	(δ) υπηρεσία επί πλήρους βάσεως κάτω από την Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση Κύπρου η οποία προηγήθηκε υπηρεσίας κάτω από την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας·
	(ε) υπηρεσία ως δασκάλου ή καθηγητή πριν την 1η Σεπτεμβρίου 1961, σε κοινοτικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης ή σε σχολείο δημοτικής ή μέσης εκπαίδευσης εκτός Κύπρου ή σε ιδιωτικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης αν -
	(Ι) προηγήθηκε χωρίς διακοπή, είτε αμέσως είτε κατόπιν υπηρεσίας στην Κυβέρνηση της Αποικίας της Κύπρου, υπηρεσία κάτω από την Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση όπως καθορίζεται στο (2) πιο πάνω ή κάτω από την Κυβέρνηση της Αποικίας της Κύπρου·
	(ΙΙ) η υπηρεσία ήταν συνεχής:
	Νοείται ότι -
	(α) διακοπή οφειλόμενη σε προσωρινή αναστολή απασχόλησης που δεν προέρχεται από υπαιτιότητα η παραίτηση του καθηγητή δε θεωρείται ότι διακόπτει τη συνέχεια της υπηρεσίας·
	ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να αποφασίσει όπως, οποιαδήποτε διακοπή η οποία δεν εμπίπτει στα πιο πάνω, μη θεωρηθεί ότι διακόπτει τη συνέχεια της υπηρεσίας αν ικανοποιηθεί ότι οι περιστάσεις της διακοπής δικαιολογούν τέτοια απόφαση·
	(β) λογίζεται ως συντάξιμη υπηρεσία οποιαδήποτε περίοδος διακοπής υπηρεσίας μεταξύ της 1ης Απριλίου 1955 και της 31ης Αυγούστου 1959, και των δύο ημερομηνιών περιλαμβανομένων, κατά την οποία καθηγητής ο οποίος είχε προϋπηρεσία που είναι συντάξιμη δυνάμει άλλης διάταξης του άρθρου αυτού δεν εργάσθηκε ως καθηγητής συνεπεία-
	(Ι) απόλυσης από τη θέση του ή τερματισμού των υπηρεσιών του· ή
	(ΙΙ) ακύρωσης της άδειας εξασκήσεως του επαγγέλματός του δυνάμει του περί Μέσης Εκπαιδεύσεως Νόμου, που ίσχυε τότε· ή
	(ΙΙΙ) φυλάκισής του· ή
	(ΙV) περιορισμού του σε αστυνομικό σταθμό ή κρατητήριο· ή
	(V) απέλασής του από την Κύπρο· ή
	(VΙ) προσωρινής αναστολής της λειτουργίας του σχολείου μέσης εκπαίδευσης στο οποίο υπηρετούσε, εάν ο Υπουργός Οικονομικών ικανοποιηθεί ότι η διακοπή αυτή οφειλόταν αποκλειστικά σε πολιτικούς λόγους.
	Για τους σκοπούς του εδαφίου αυτού ο όρος "πολιτικός λόγος" σημαίνει κάθε λόγο που αφορούσε την πραγματική ή υποτιθέμενη συμμετοχή σε ή σύνδεση με ομάδα ή οργάνωση που ελογίζετο (λογιζόταν) από την τότε Κυβέρνηση της Αποικίας της Κύπρου ότι προήγε (προήγαγε) πολιτικούς σκοπούς ή την πραγματική ή υποτιθέμενη συμμετοχή, άμεσα ή έμμεσα, σε ενέργειες που ελογίζονταν από την Κυβέρνηση εκείνη ότι υποκινούνταν από πολιτικά κίνητρα·
	(VΙΙ) η υπηρεσία ήταν πάνω σε βάση πλήρους απασχόλησης:
	Νοείται ότι αν η υπηρεσία δεν ήταν πλήρης απασχόληση θα λογίζεται όπως εκτίθεται στο Μέρος Α του Παραρτήματος.
	Υπηρεσία μετά την 31η Αυγούστου 1961, αν δεν ήταν πάνω σε βάση πλήρους απασχόλησης, υπολογίζεται όπως εκτίθεται στο Μέρος Β του Παραρτήματος·
	(στ) κάθε περίοδος υπηρεσίας διδασκάλου στα Αρμένικα Δημοτικά Σχολεία της Κύπρου, η οποία προσφέρθηκε πριν την 1.1.1996 αλλά δεν περιλαμβάνει υπηρεσία διδασκάλου ο οποίος δεν υπηρετούσε κατά την ημερομηνία αυτή·
Επιμελητές	(ζ) υπηρεσία Επιμελητή πριν την 1η Σεπτεμβρίου 1961, σε κοινοτικό σχολείο μέσης ή ανώτερης εκπαίδευσης στην Κύπρο ή σε ιδιωτικό σχολείο στην Κύπρο εγγεγραμμένου στο Μητρώο των Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης δυνάμει του περί Μέσης Παιδείας Νόμου, η οποία προηγήθηκε αμέσως υπηρεσίας κάτω από την Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση, θεωρείται συντάξιμη υπηρεσία, αν η υπηρεσία αυτή ήταν συνεχής και πάνω σε βάση πλήρους απασχόλησης:
	Νοείται ότι διακοπή λόγω προσωρινής αναστολής της απασχόλησης που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα η παραίτηση του επιμελητή δε θεωρείται ότι διακόπτει τη συνέχεια της υπηρεσίας:
	Νοείται ότι αν η υπηρεσία αυτή δεν ήταν πάνω σε βάση πλήρους απασχόλησης θα λογίζεται όπως καθορίζεται στο Μέρος Γ του Παραρτήματος·
Επισκέπτρια Αδελφή	(η) υπηρεσία ως Επισκέπτρια Αδελφή σε Σχολική Εφορεία η οποία προηγήθηκε είτε αμέσως, είτε μετά από διακοπή υπηρεσίας δυνάμει του Νόμου.
Επιστροφή Ταμείου Προνοίας, σύνταξης και φιλοδωρήματος	16. Οποιαδήποτε περίοδος υπηρεσίας για την οποία εισπράχθηκε οποιοδήποτε χρηματικό ποσό (Ι) Από εισφορές εργοδότη σε Ταμείο Προνοίας και τόκους πάνω στις εισφορές· ή (ΙΙ) υπό μορφή σύνταξης ή φιλοδωρήματος ή αποζημίωσης δυνάμει οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμού ή Γενικής Διατάξεως, δε λογίζεται ως υπηρεσία εκτός αν ο ενδιαφερόμενος εκλέξει με έγγραφο απευθυνόμενο στο Γενικό Λογιστή να επιστρέψει το ποσό που εισέπραξε με τόκο προς τόσο επιτόκιο όσο ήθελε καθορίσει ο Υπουργός Οικονομικών
	H εκλογή ασκείται μέσα σε τρεις μήνες από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Νόμου ή από την ημερομηνία διορισμού σε μόνιμη θέση με έγγραφο προς το Γενικό Λογιστή. Ο χρόνος και ο τρόπος επιστροφής καθορίζονται από το Γενικό Λογιστή:
	Νοείται ότι ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί σε οποιαδήποτε ειδική περίπτωση να επιτρέψει όπως η εκλογή ασκηθεί μέχρι τέτοια μεταγενέστερη ημερομηνία που ήθελε ορίσει.
Σύνταξη καθηγητή ή επιμελητή από άλλη πηγή	17. Οποιαδήποτε σύνταξη η οποία πληρώνεται σε καθηγητή ή επιμελητή από άλλη πηγή για υπηρεσία που λογίζεται συντάξιμη δυνάμει του Νόμου αυτού αφαιρείται από την καταβλητέα σύνταξη δυνάμει του Νόμου.
Αναγνώριση προηγούμενης υπηρεσίας	18. (1) Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων (2), (3) και (7), αν υπάλληλος που υπηρέτησε για οποιαδήποτε περίοδο εγκατέλειψε ή εγκαταλείπει την υπηρεσία για οποιοδήποτε λόγο χωρίς να λάβει οποιοδήποτε ωφέλημα δυνάμει του παρόντος Νόμου και αργότερα επαναδιορίστηκε ή επαναδιοριστεί σε κρατική υπηρεσία και υπηρετήσει για πέντε έτη ή περισσότερα και τελικά αφυπηρετήσει σε οποιαδήποτε περίπτωση κατά την οποία δικαιούται σύνταξη δυνάμει του άρθρου 9, η προηγούμενη υπηρεσία του λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξής του κατά την τελική αφυπηρέτησή του:
	Νοείται ότι, αν, δυνάμει οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμού, χορηγήθηκε στον υπάλληλο φιλοδώρημα για την προηγούμενη υπηρεσία του, οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου εφαρμόζονται μόνο αν ο υπάλληλος αμέσως μετά τον επαναδιορισμό του ή σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη ημερομηνία όπως σε ειδική περίπτωση επιτρέψει ο Υπουργός Οικονομικών, εκλέξει να επιστρέψει το φιλοδώρημα που του καταβλήθηκε.
	(2) Αν υπάλληλος που αφυπηρέτησε δυνάμει της παραγράφου (γ), (δ) ή (ε) του άρθρου 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) - κατάργηση της θέσης, καταναγκαστική αφυπηρέτηση για ανάπτυξη του Τμήματος ή λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας - επαναδιορίστηκε ή επαναδιοριστεί σε κρατική υπηρεσία και υπηρετήσει για περίοδο όχι λιγότερη από πέντε έτη και αφυπηρετήσει τελικά σε οποιαδήποτε περίπτωση κατά την οποία δικαιούται σύνταξη δυνάμει του άρθρου 9, η προηγούμενη υπηρεσία του λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξής του κατά την τελική αφυπηρέτησή του, εάν αυτός αμέσως μετά τον επαναδιορισμό του ειδοποιήσει γραπτώς τον Γενικό Λογιστή ότι -
	(α) Αναλαμβάνει να επιστρέψει αμέσως οποιοδήποτε εφάπαξ φιλοδώρημα του χορηγήθηκε κατά την αφυπηρέτησή του πριν από τη συμπλήρωση πέντε ετών υπηρεσίας δυνάμει του άρθρου 10 (Αφυπηρέτηση πριν από τη συμπλήρωση πενταετούς υπηρεσίας)· ή
	(β) συγκατατίθεται να διακοπεί η καταβολή, από την ημερομηνία του επαναδιορισμού του, οποιασδήποτε σύνταξης του χορηγήθηκε και στην άμεση επιστροφή οποιουδήποτε ποσού που πληρώθηκε σ' αυτόν ως εφάπαξ φιλοδώρημα. Στην περίπτωση αυτή, κατά τον υπολογισμό της σύνταξης και του φιλοδωρήματος κατά την τελική του αφυπηρέτηση, δε λαμβάνεται υπόψη οποιαδήποτε περίοδος υπηρεσίας που τυχόν προστέθηκε κατά την προηγούμενη αφυπηρέτησή του:
	Νοείται ότι, αν ο υπάλληλος δεν ειδοποιήσει για τη συγκατάθεσή του όπως προνοείται στην υποπαράγραφο (β) παραπάνω, οποιαδήποτε πρόσθετη σύνταξη του χορηγήθηκε δυνάμει της παραγράφου (β) του άρθρου 19 (Σύνταξη σε περίπτωση κατάργησης θέσης ή αναδιοργάνωσης), ή δυνάμει του άρθρου 20 (Αύξηση σύνταξης σε περίπτωση αφυπηρέτησης λόγω ασθένειας), αφαιρείται από τη σύνταξή του από την ημερομηνία του επαναδιορισμού του. H πρόσθετη σύνταξη που αφαιρείται είναι εκείνη που καταβάλλεται σ' αυτόν κατά την ημερομηνία του επαναδιορισμού του.
	(3) Αν γυναίκα υπάλληλος που αφυπηρέτησε δυνάμει του άρθρου 11 (Φιλοδώρημα σε γυναίκες υπαλλήλους σε ορισμένες περιπτώσεις) - λόγω επικείμενου γάμου ή γάμου ή τεκνογονίας ή υιοθέτησης τέκνου - επαναδιοριστεί στην κρατική υπηρεσία και υπηρετήσει για περίοδο όχι λιγότερη από πέντε έτη και τελικά αφυπηρετήσει σε οποιαδήποτε περίπτωση κατά την οποία δικαιούται σύνταξη δυνάμει του άρθρου 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) του Νόμου, η προηγούμενη υπηρεσία της λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξής της κατά την τελική αφυπηρέτηση, νοουμένου ότι αμέσως μετά τον επαναδιορισμό της ή σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη ημερομηνία, όπως σε ειδική περίπτωση επιτρέψει ο Υπουργός Οικονομικών, ειδοποιήσει γραπτώς το Γενικό Λογιστή ότι αναλαμβάνει να επιστρέψει οποιοδήποτε φιλοδώρημα της χορηγήθηκε.
	(4) Αν υπάλληλος που αφυπηρέτησε δυνάμει της παραγράφου (ι) του άρθρου 9 (Περιπτώσεις χορήγησης συνταξιοδοτικών ωφελημάτων) - για να διοριστεί σε οργανισμό - επαναδιοριστεί στην κρατική υπηρεσία, υπηρετήσει για περίοδο όχι λιγότερη από πέντε έτη και τελικά αφυπηρετήσει σε οποιαδήποτε περίπτωση κατά την οποία δικαιούται σύνταξη δυνάμει του άρθρου 9 του Νόμου, η προηγούμενη υπηρεσία του λαμβάνεται υπόψη νοουμένου ότι ο οργανισμός επιστρέψει προς την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας το ποσό που καταβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 25.
	(5) H επιστροφή οποιουδήποτε ποσού με βάση το άρθρο αυτό γίνεται με απλό τόκο, προς τόσο επιτόκιο όσο ο Υπουργός Οικονομικών καθορίζει, που υπολογίζεται από την ημερομηνία κατά την οποία το ποσό καταβλήθηκε μέχρι την ημερομηνία επιστροφής ολόκληρου του ποσού. Ο χρόνος και ο τρόπος επιστροφής καθορίζονται από τον Υπουργό Οικονομικών.
	(6) Στην περίπτωση που υπάλληλος στον οποίο αναφέρονται τα εδάφια (1), (2), (3), ή (4) του παρόντος άρθρου, εκτός από την επιφύλαξη του εδαφίου (2), πεθάνει σε οποιοδήποτε χρόνο μετά τον επαναδιορισμό του, η προηγούμενη του υπηρεσία λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξης οικογενειών και του εφάπαξ φιλοδωρήματος που καταβάλλεται στο νόμιμο προσωπικό αντιπρόσωπό του, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο όρος των εδαφίων αυτών για πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία μετά τον επαναδιορισμό του.
	(7) Τηρουμένων των διατάξεων των προηγούμενων εδαφίων καθηγητής ή δάσκαλος στον οποίο χορηγήθηκε φιλοδώρημα για οποιαδήποτε προηγούμενη υπηρεσία δυνάμει των περί Συντάξεων Καθηγητών Νόμων ή του περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως Νόμου ή του παρόντος Νόμου, μπορεί να ασκήσει οποιαδήποτε εκλογή να επιστρέψει στην Κυβέρνηση της Δημοκρατίας το φιλοδώρημα, χωρίς την επιβολή τόκου, αν η επιστροφή απαιτείται για σκοπούς χορήγησης σύνταξης για την υπηρεσία αυτή από την Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας.

ΜΕPΟΣ ΙV

ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΑ ΩΦΕΛHΜΑΤΑ ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ

ΑΠΟ ΤHΝ ΑΦΥΠHPΕΤHΣH