Σχέδιο Δράσης Κύπρου του Εθνικού Συντονιστικού Σώματος Κύπρου

«Γιορτάζοντας μαζί το Ευρωπαϊκό Έτος
Διαπολιτισμικού Διαλόγου 2008»

Το Σχέδιο Δράσης συμπεριλαμβάνεται στην πρόταση που κατέθεσε το ΕΣΣΚ προς τη Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Σεπτεμβρίου 2008 στα πλαίσια της «Περιορισμένης Πρόσκλησης για Προτάσεις» («Restricted call for proposals»)  

Η Κυπριακή Πραγματικότητα
Το σχέδιο καταρτίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα στοιχεία της κυπριακής κοινωνίας που της προσδίδουν πολυπολιτισμικά χαρακτηριστικά. Τέτοια είναι η ύπαρξη των αναγνωρισμένων από το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας κοινοτήτων και θρησκευτικών ομάδων (Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Αρμένιοι, Μαρωνίτες, Λατίνοι), η επαφή με την αγγλική κουλτούρα κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας και λόγω της παρουσίας των βρετανικών βάσεων στο νησί, η μεταναστευτική εμπειρία των ιδίων των Κυπρίων και η υποδοχή ξένων μεταναστών στις μέρες μας,  ο τουρισμός, η γειτνίαση με τη Μέση Ανατολή και ο αντίκτυπος των σχετικών πολιτικών γεγονότων, όπως η υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων από το Λίβανο, η φοίτηση πολλών νέων σε πανεπιστήμια του εξωτερικού και η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον τελευταίο καιρό η κυπριακή κοινωνία βιώνει μια εντελώς νέα πραγματικότητα, κυρίως στο σχολικό περιβάλλον. Γι’ αυτό το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού προωθεί σχετικά μέτρα, όπως είναι η δημιουργία των Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας, η διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας στα Κρατικά Ινστιτούτα Επιμόρφωσης και στα Επιμορφωτικά Κέντρα καθώς και η διαμόρφωση πολιτικής για τη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. 

Στόχοι:

1. Όλοι οι κάτοικοι, Κύπριοι και μη, να συνειδητοποιήσουν τη σημασία του διαπολιτισμικού διαλόγου στην καθημερινή τους ζωή και να επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτόν με θετικό τρόπο.
2. Οι μη Κύπριοι να εξοικειωθούν με τα βασικά χαρακτηριστικά της κυπριακής κουλτούρας και οι Κύπριοι να γνωρίσουν τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των διάφορων εθνοτικών ομάδων, με στόχο την αμοιβαία κατανόηση, την ανοχή και τη συνεργασία.
3. Όλοι οι κοινωνικοί εταίροι να εμπλακούν σε διαπολιτισμικές δράσεις σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
4. Η εκπαίδευση να ενισχύσει το διαπολιτισμικό διάλογο, με την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σχετικών με τη διαφορετικότητα και με την ενίσχυση της κατανόησης άλλων πολιτισμών.
5. Η νέα γενιά να ευαισθητοποιηθεί, ώστε να αναμειχθεί σε δράσεις που στοχεύουν στη συνεχή διαπολιτισμική συνεργασία.
6. Να διοργανωθούν καλλιτεχνικά γεγονότα με διαπολιτισμική διάσταση.
7. Ο τομέας της πληροφόρησης να εμπλακεί στην προσπάθεια για κατανόηση της πολυπολιτισμικότητας σε τοπικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
8. Οι εμπλεκόμενοι φορείς να συντονιστούν, ώστε να ανταλλάξουν εμπειρίες και να μάθουν ο ένας από τον άλλο.
9. Να προωθηθεί η πολυπολιτισμική πολυμορφία, ο διαπολιτισμικός διάλογος και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
10. Να δημιουργηθούν μηχανισμοί διατήρησης και συνεχούς προώθησης του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Προϋπόθεση επίτευξης των στόχων
Για να επιτευχθούν οι πιο πάνω στόχοι, πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους ότι ο Διαπολιτισμικός Διάλογος δεν επιδιώκει την κατάργηση της ποικιλομορφίας των διαφορετικών πολιτισμών, αλλά αντίθετα στοχεύει στην ενίσχυση της κάθε κουλτούρας με τέτοιον τρόπο, ώστε να μπορούν να συμβάλουν θετικά στην ανάπτυξη της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ ανθρώπων διαφορετικής κουλτούρας και παράδοσης. Άλλωστε, η συνθήκη εγκαθίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας προέβλεπε τη δημιουργία μιας πιο στενής ένωσης μεταξύ των λαών της Ευρώπης και τη συμβολή της στην άνθηση της κουλτούρας των Κρατών – Μελών, με παράλληλο σεβασμό της εθνικής και περιφερειακής τους ποικιλομορφίας καθώς και ανάδειξη της κοινής πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Ομάδες στόχευσης
Οι ομάδες στις οποίες κυρίως απευθύνεται το σχέδιο δράσης μας είναι οι εξής:

1. Εκπαιδευτικοί και μαθητές
2. Νεολαία
3. Ευρύτερη κοινωνία
4. Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ)
5. Κυβερνητικοί Φορείς
6. Εθνικές μειονότητες
7. Τοπική Αυτοδιοίκηση
8. Πολιτιστικοί φορείς 

Κατηγορίες δράσης
Οι δράσεις χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

1. Η πρώτη απευθύνεται στη νεολαία και στη σχολική κοινότητα και έχει τον τίτλο «Η διαπολιτισμική διάσταση στη σχολική ζωή και στην Εκπαίδευση».

2. Η δεύτερη στην ευρύτερη κοινωνία και έχει τον τίτλο  «Ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού για το διαπολιτισμικό διάλογο».
3. Η τρίτη στους διάφορους φορείς και εν γένει στην κοινωνία των πολιτών και έχει τον τίτλο «Συνεργίες για την προώθηση του ΕΕΔΔ 2008».

1. Η διαπολιτισμική διάσταση στη σχολική ζωή και στην Εκπαίδευση 
Η δράση αυτή λαμβάνει υπόψη ότι οι αλλαγές στη σύνθεση της μαθητικής κοινότητας τα τελευταία χρόνια επιβάλλουν την υιοθέτηση του διαπολιτισμικού διαλόγου ως μέρους της εκπαιδευτικής πολιτικής και ως στόχου προς επίτευξη και περιλαμβάνει:

1. Σχολικές δραστηριότητες: στόχος της χρονιάς για τα σχολεία (βλ. εγκύκλιο http://www.schools.ac.cy/dme/dmecircular/data/Doc999.pdf )

2. Μαθητικό Συνέδριο
3. Σεμινάριο Εκπαιδευτικών (ΠΙΚ)
4. Παραγωγή παιδαγωγικού εργαλείου
5. Έρευνα (ΠΙΚ)

Ειδικότερα στο στόχο της χρονιάς περιλαμβάνεται και σχετική ενημέρωση των σχολείων από τον Αύγουστο του 2007 και σεμινάρια στους εκπαιδευτικούς το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 2007. Στα πλαίσια της υλοποίησης του στόχου της χρονιάς περιλαμβάνονται τα εξής:

1. Αξιοποίηση εννοιών πολυπολιτισμικότητας και διαπολιτισμικού διαλόγου μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα
2. Εφαρμογή διαθεματικών προσεγγίσεων
3. Ενδοσχολικά μαθητικά Συνέδρια
4. Αξιοποίηση δυνατοτήτων σύγχρονων τεχνολογιών στη διαδικασία της μάθησης για εμπλουτισμό σχετικών εννοιών
5. Διαγωνισμός «ΔΙ.Σ.ΕΥΡΩ»
6. Ανάπτυξη δράσεων στα σχολεία, συνεργασίες σχολείων και τοπικής κοινωνίας
7. Καλλιτεχνικοί διαγωνισμοί (τέχνη, μουσική, κ.ά.)
8. Δημιουργία πλατφόρμας επικοινωνίας στο διαδίκτυο
9. Παραγωγή – αναπαραγωγή υλικού
10. Διεξαγωγή έρευνας (ΠΙΚ) – διοργάνωση σχετικών δράσεων προβολής και αξιοποίησης πορισμάτων (π.χ. έκδοση)
11. Έρευνες πανεπιστημίων
12. Επιμόρφωση και ενεργός εμπλοκή εκπαιδευτικών: Προγραμματίζεται μεταξύ άλλων η διοργάνωση Εκπαιδευτικού Συνεδρίου από το ΠΙΚ το Μάρτιο του 2008. Στο Συνέδριο θα κληθούν να λάβουν μέρος εκπρόσωποι από όλα τα σχολεία, οι οποίοι θα λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές. Η θεματολογία θα είναι σχετική με τη διαπολιτισμικότητα και τη σχετική μεθοδολογία.

2. Ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού
Στη δράση αυτή περιλαμβάνονται:

1. Η τελετή έναρξης του Έτους
2. Η τελετή λήξης του Έτους
3. Η αξιοποίηση ΤΠΕ (Ιστοσελίδα και πιθανόν e-forum)
4. Εκστρατεία προβολής:
1. Παγκύπριος διαγωνισμός τέχνης
2. Έκθεση έργων τέχνης
3. Αφίσα – τρίπτυχο
4. Σφραγίδα ταχυδρομείου
5. Δημοσιεύματα στον τύπο
6. Βιβλιαράκι: “telling the story”

3. Συνεργίες για την προώθηση του ΕΕΔΔ 2008
Στη δράση αυτή περιλαμβάνονται:

1. Η σύσταση του ευρύτερου εθνικού συντονιστικού σώματος
2. Οι ενημερωτικές συναντήσεις με φορείς της κοινωνίας των πολιτών
3. Η προβολή δραστηριοτήτων διαφόρων φορέων μέσω της ιστοσελίδας
4. Ο εντοπισμός προσωπικοτήτων για το βιβλιαράκι

Συμμετέχουν:

1. Κυβερνητικοί φορείς
2. Αντιπροσωπείες Θεσμικών Οργάνων της ΕΕ
3. Τοπική αυτοδιοίκηση
4. ΜΜΕ
5. Πολιτιστικοί φορείς
6. Κοινωνία των πολιτών

Συντονισμός – συνεργασία:

1. Προπαρασκευαστική συνάντηση (11.01.2007)
2. Πρώτη ενημερωτική συνάντηση πριν την κατάθεση της πρότασης (10.07.2007)
3. Συναντήσεις με πολιτιστικούς φορείς σε επαρχίες
4. Ανοικτή συνάντηση με πολιτιστικούς φορείς
5. Επικοινωνία μελών Ευρύτερου Σώματος
1. Με το Συντονιστικό Όργανο (ΕΣΣΚ)
2. Με τους άλλους συνεργαζόμενους φορείς - συνεργίες
3. Συναντήσεις ολομέλειας
6. Συνεργασία μελών με τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Κύπρου.

Ευρωπαϊκή διάσταση
Επιδιώκεται ώστε σε όλες τις δράσεις να αναδεικνύεται η ευρωπαϊκή τους διάσταση. Ειδικότερα την ευρωπαϊκή διάσταση του σχεδίου προσδίδει η συνεργασία με  Πρεσβείες Ευρωπαϊκών χωρών, με τις Αντιπροσωπείες θεσμικών οργάνων της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Κύπρου, η αξιοποίηση υλικού προβολής από την ΕΕ, η συμμετοχή στην επικοινωνιακή εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Βιβλιαράκι: “tellingthestory”.

Στρατηγική επικοινωνίας
Στη στρατηγική επικοινωνίας περιλαμβάνονται:

1. Οι τελετές έναρξης και λήξης του Έτους
2. Ο Πρεσβευτής του Έτους
3. Αναφορές στο Έτος μέσα από ειδικές εκδόσεις και γεγονότα (π.χ. εκδόσεις του ΥΠΠ και άλλων φορεών)
4. Η παρούσα ιστοσελίδα με σχετικές πληροφορίες και συνδέσεις
5. Το λογότυπο του Έτους που δημιουργήθηκε από τη ΜC για λογαριασμό της ΕΕ έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα αυτή στο διαδίκτυο, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί σε σχετικό ενημερωτικό υλικό από όσους φορείς διοργανώνουν δράσεις στα πλαίσια του ΕΕΔΔ 2008
6. Διαγωνισμός έργων τέχνης και έκθεση
7. Σφραγίδα ταχυδρομείου
8. Στενή συνεργασία με τα ΜΜΕ, με την εμπλοκή εκπροσώπων στο Ευρύτερο Σώμα
9. Δημοσιογραφικές διασκέψεις
10. Ανακοινώσεις στον τύπο – δημοσιεύσεις άρθρων
11. Παρουσίαση των στόχων και των δράσεων του Έτους στα ΜΜΕ, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Συντονιστικού Οργάνου και του Ευρύτερου Σώματος σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές
12. Προβολή δραστηριοτήτων φορέων από τα ΜΜΕ
13. Ενημερωτικά έντυπα (αφίσα, τρίπτυχο, βιβλιαράκι, ημερολόγιο ΥΠΠ)
14. Υλικό προβολής (promotional material)
15. Εκπαιδευτική Έκθεση

Υποστήριξη – συνέχεια
Με το σχέδιο δράσης διασφαλίζεται ότι το πνεύμα του διαπολιτισμικού διαλόγου θα συνεχίσει να εμπνέει την κυπριακή κοινωνία και μετά το 2008 γιατί:

1. Η διαπολιτισμική διάσταση θα εμπλουτίσει το σχολικό πρόγραμμα.
2. Τα πορίσματα ερευνών που θα γίνουν στα σχολεία ή από άλλους φορείς θα μελετηθούν και θα σταλούν στις ανάλογες Αρχές για περαιτέρω αξιοποίηση.
3. Δράσεις και πορίσματα συνεδρίων θα ανακοινώνονται και θα δημοσιεύονται σε εκδόσεις (σχολείων ή άλλων φορέων).
4. Το δίκτυο των φορέων που θα εμπλακούν στο Έτος μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα για περαιτέρω διασύνδεση και συνεργασία πάνω στο θέμα.

Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων
Το ΕΣΣΚ θα παρακολουθεί την υλοποίηση του σχεδίου δράσης και θα υποβάλλει σχετικές εκθέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για το σκοπό αυτό:

1. Οι φορείς καλούνται να στείλουν μια σύντομη έκθεση δραστηριοτήτων στο Συντονιστικό Σώμα
2. Μέλη του Συντονιστικού Σώματος ή εκπρόσωποί τους δυνατόν να παρευρίσκονται σε εκδηλώσεις και δραστηριότητες των φορέων, ώστε να αντιλαμβάνονται το πνεύμα των διοργανωτών και των άλλων μελών που θα συμμετέχουν.
3. Το Συντονιστικό Σώμα θα παρακολουθεί τα σχετικά δημοσιεύματα και τα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα, για να είναι σε θέση να γνωρίζει πώς τα ΜΜΕ παρουσιάζουν τις δραστηριότητες και πώς το κοινό αντιλαμβάνεται το πνεύμα του Διαπολιτισμικού Διαλόγου.

Προτάσεις προς Φορείς
Το ΕΣΣΚ θα βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους διάφορους φορείς, για να ενθαρρύνει:

1. Τη διοργάνωση εκδηλώσεων σχετικών με το Έτος
2. Τη σύνδεση προγραμματισμένων εκδηλώσεων με το Έτος και προβολή των στόχων του
3. Τη συνεργασία με το Συντονιστικό Σώμα και τους άλλους φορείς για καλύτερο προγραμματισμό και προβολή δράσεων – εκδηλώσεων
4. Την αξιοποίηση υφιστάμενων δομών για ενίσχυση συνεργασίας ή για δημιουργία νέων συνεργιών
5. Την παρακολούθηση της ιστοσελίδας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: http://ec.europa.eu/culture/eac/dialogue/calls_en.html και
   http://www.dialogue2008.eu
6. Τη συνεργασία με τις Αντιπροσωπείες των Θεσμικών Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
7. Την αξιοποίηση Κύπριων και μη Κύπριων δημιουργών που ζουν στην Κύπρο.

Τέλος το ΕΣΣΚ θα επιδιώξει όχι μόνο την εφαρμογή των προβλεπομένων από το  πιο πάνω σχέδιο δράσης αλλά θα επιδιώξει τον εμπλουτισμό των δραστηριοτήτων του καθώς και τη διεύρυνση των συνεργασιών του με διάφορους φορείς, πάντοτε στα πλαίσια των δυνατοτήτων και του προϋπολογισμού του.