Background Image
Previous Page  4 / 52 Next Page
Basic version Information
Show Menu
Previous Page 4 / 52 Next Page
Page Background

3

ΒΕΛΤΙΩΣΗ

ΚΑΙ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ –

Φεβρουάριος

2015 –

Τόμος

1 –

Τεύχος

1

Περίληψη

Με Όποιον Δάσκαλο Καθίσεις Έτσι Γράμματα θα Μάθεις:

Σύντομη Επισκόπηση της Έρευνας για τον Αποτελεσματικό Εκπαιδευτικό

Χαραλάμπους Γ. Χαράλαμπος

cycharal@ucy.ac.cy

Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Περίληψη

Αν και η λαϊκή θυμοσοφία καθώς και η καθημερινή εμπειρία εισηγούνται ότι οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν

καθοριστικό ρόλο στη μάθηση των μαθητών, έρευνες της δεκαετίας του 1960 και των αρχών του 1970

αμφισβήτησαν το ρόλο αυτό. Εκκινώντας από τις έρευνες αυτές, στο παρόν άρθρο επιχειρείται μια σύντομη

επισκόπηση των ερευνών σε σχέση με τον αποτελεσματικό εκπαιδευτικό. Αν και η επισκόπηση αυτή δεν

είναι—και ούτε φιλοδοξεί να καταστεί—περιεκτική, επιχειρεί να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα που

απασχόλησαν και απασχολούν την ερευνητική κοινότητα τις τελευταίες δεκαετίες: πρώτο, κατά πόσο και σε

ποιο βαθμό επηρεάζουν οι εκπαιδευτικοί τα μαθησιακά αποτελέσματα και δεύτερο, πώς οι εκπαιδευτικοί

συμβάλλουν στην προαγωγή των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Απαντώντας στο πρώτο ερώτημα,

επικεντρωνόμαστε σε έρευνες που εξέτασαν το μέγεθος, τον αθροιστικό χαρακτήρα, τη διάρκεια και τις

οικονομικές προεκτάσεις της επίδρασης των εκπαιδευτικών στα μαθησιακά αποτελέσματα. Απαντώντας στο

δεύτερο ερώτημα, επικεντρωνόμαστε σε παρατηρήσιμες ενέργειες των εκπαιδευτικών κατά τη διάρκεια του

μαθήματος και πιο συγκεκριμένα σε γενικευμένες και εξειδικευμένες πρακτικές διδασκαλίας. Κλείνοντας,

επισημαίνουμε κατευθύνσεις για μελλοντικές έρευνες που δυνατό να συνεισφέρουν στη βαθύτερη κατανόηση

της συμβολής των εκπαιδευτικών στην ποιότητα διδασκαλίας και κατ’ επέκταση στη μάθηση.

Λέξεις Κλειδιά:

Αποτελεσματικός εκπαιδευτικός, μαθησιακά αποτελέσματα, ποιότητα διδασκαλίας,

γενικευμένες πρακτικές διδασκαλίας, εξειδικευμένες κατά γνωστικό αντικείμενο πρακτικές διδασκαλίας.

Εισαγωγή

Κάθε χρόνο, λίγες μέρες πριν ανοίξουν τα σχολεία, η συζήτηση σε φιλικά και οικογενειακά περιβάλλοντα

που έχουν παιδιά που φοιτούν στο σχολείο περιστρέφεται στις πλείστες περιπτώσεις γύρω από το ίδιο θέμα:

«Ποιοι εκπαιδευτικοί θα διδάσκουν στο παιδί μας φέτος;» Η συζήτηση δεν είναι καθόλου θεωρητική, αφού

οι γονείς συνήθως απαριθμούν πλειάδα παραδειγμάτων—θετικών και αρνητικών—από τους εκπαιδευτικούς

που δίδασκαν στα παιδιά τους τα προηγούμενα χρόνια, αποσκοπώντας να υποστηρίξουν ένα και μόνο

επιχείρημα: ότι οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο αναφορικά με το τι αποκομίζουν οι

μαθητές στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Επιχείρημα που ακόμα και όσοι δεν έχουν δικά τους παιδιά μπορούν

να αντιληφθούν πλήρως, αφού όλοι έχουμε θητεύσει ως μαθητές σε σχολικές τάξεις και λίγο ή πολύ, όλοι

αναπολούμε τον ένα ή τον άλλο εκπαιδευτικό που άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στο τι αποκομίσαμε

τόσο στο γνωστικό όσο και στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα. «Για μένα», λέει κάποιος τριαντάρης

στην παρέα, «ξεχωρίζει ο κύριος Γιώργος, ο δάσκαλος της Ε΄ τάξης που με έκανε να αγαπήσω το μάθημα

των Ελληνικών μέσα από τα ζωντανά παραδείγματα που χρησιμοποιούσε και τη δραματοποίηση των

κειμένων που αξιοποιούσε στο μάθημά του». «Η δασκάλα των Μαθηματικών της Δ΄ τάξης», συμπληρώνει

μια μεσήλικας της παρέας, «είναι η καλύτερη ανάμνηση που έχω από το δημοτικό. Αυτή με έμαθε να μη

φοβάμαι να λύνω μαθηματικά προβλήματα». Κοντά στις νοσταλγικές αυτές αναμνήσεις έρχονται, φυσικά,

να προστεθούν και κάποιες γκρίζες πινελιές, για τον τάδε ή το δείνα εκπαιδευτικό που με τον ένα ή τον άλλο

τρόπο είχαν αρνητική επίδραση στους μαθητές τους. Κοινός παρονομαστής είτε των μαθητικών αναπολήσεων

των ενηλίκων είτε της αγωνιώδους συζήτησής τους για το ποιος θα διδάσκει στα παιδιά τους τον επόμενο

χρόνο είναι η διαπίστωση πως οι εκπαιδευτικοί επηρεάζουν καθοριστικά το τι αποκομίζουν οι μαθητές κατά

τη φοίτησή τους—διαπίστωση που η λαϊκή θυμοσοφία απεικονίζει με ενάργεια μέσα από το ρητό «με όποιον

δάσκαλο καθίσεις έτσι γράμματα θα μάθεις».