Background Image
Previous Page  34 / 52 Next Page
Basic version Information
Show Menu
Previous Page 34 / 52 Next Page
Page Background

33

ΒΕΛΤΙΩΣΗ

ΚΑΙ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ –

Φεβρουάριος

2015 –

Τόμος

1 –

Τεύχος

1

2. Κατανεμημένη Ηγεσία

2.1. Γενικά

2.1.1. Τι είναι η Κατανεμημένη Ηγεσία

Κατανεμημένη, Διανεμημένη, Επιμερισμένη, Ηγεσία που διαμοιράζεται, Ηγεσία διαμεσολάβησης, κτλ είναι

κάποιοι από τους όρους με τους οποίους απαντάται η εν λόγω ηγεσία στην ελληνική βιβλιογραφία. Επίσης,

αναφέρεται ως συλλογική ηγεσία (collective leadership) στους Leithwood και Mascall (2008). Στην παρούσα

εργασία, ως μετάφραση από τον αγγλικό όρο «distributed or mediated leadership» θα χρησιμοποιείται ο όρος

«Κατανεμημένη».

Ο ορισμός της κατανεμημένης ηγεσίας δεν είναι μια απλή υπόθεση. Είναι γενικά παραδεκτό πως, ο ορισμός

της ποικίλει στη διεθνή βιβλιογραφία. Κατανοώντας την πολυπλοκότητα του όρου, θα μπορούσε να ειπωθεί

ότι, η κατανεμημένη ηγεσία είναι μια προσέγγιση ηγεσίας, η οποία προσβλέπει στη συμμετοχή όλων των

συμβαλλομένων στην ηγεσία του οργανισμού. Ανάλογα πάντα με το συγκείμενο, η ηγεσία διανέμεται, μιας

και η φιλοσοφία του εν λόγω μοντέλου ενστερνίζεται πως, όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι σημαντικοί για την

αποτελεσματικότητα του τελευταίου (Harris, 2008· MacBeath, 2005· Pashiardis, Thody, Papanaoum & Johansson,

2003). Συνεπώς, είναι μια μορφή συλλογικής εκπροσώπησης στην ηγεσία κατά την οποία πολλά άτομα στον

οργανισμό συμβάλλουν με τη δράση και τις δραστηριότητές τους στην κινητοποίηση και καθοδήγηση με

σκοπό την επίτευξη των στόχων. Ωστόσο, σύμφωνα με τους Leithwood και Mascall (2008), οι εκπαιδευτικοί,

ίσως, να αντιλαμβάνονται την κατανομή της ηγεσίας ως ρητορική και ως ιεραρχική διοικητική διαδικασία,

κάτι που αντίκειται στην όλη φιλοσοφία της κατανεμημένης ηγεσίας, εφόσον η κατανεμημένη ηγεσία δεν

αποτελεί την εκτέλεση ενός διοικητικού ρόλου.

2.1.2. Επιδράσεις Κατανεμημένης Ηγεσίας

Η ανάληψη ενός ρόλου κατανεμημένης ηγεσίας δίνει προοπτική για ανάπτυξη της ηγεσίας μέσα από την

επαγγελματική εμπειρία. Προάγει την αυτοδιάθεση/αυτo-προσδιορισμό και δύναται να βελτιώσει την εμπειρία

των μελών, καθώς αναπτύσσει τον επαγγελματισμό τους. Παρέχει ευκαιρίες πρόβλεψης και θωρακίζει τα μέλη

για να ανταπεξέρθουν στις απαιτήσεις του οργανισμού πιο αποτελεσματικά (Leithwood και Mascall, 2008).

Ωστόσο, το σχολείο από μόνο του μπορεί να κάνει λίγα, καθώς προαπαιτείται η εποικοδομητική συνεργασία

σχολείου και οικογένειας για εξασφάλιση δέσμευσης των παιδιών (Leithwood και Jantzi, 1999). Συγκεκριμένα,

οι Leithwood και Jantzi (1999) εισηγούνται τη μεθοδική και εστιασμένη επιμόρφωση των γονέων για υποστήριξη

των παιδιών.

Ηκατανεμημένη ηγεσία είναι πρωτίστως ένα μέτρο επαγγελματικών ευκαιριών. Δίνει ευκαιρίες για συμμετοχή,

δέσμευση, ανάπτυξη και αλληλομεντορισμό με ποικίλους τρόπους, έτσι που η ειδημοσύνη του/της κάθε

ενός/κάθε μιας διαμοιράζεται και διαχέεται στον οργανισμό προς όφελος όλων. Πρόσθετα, «η αυξημένη

συμμετοχή στη διαδικασία λήψης απόφασης εξασφαλίζει μεγαλύτερη δέσμευση για επίτευξη των στόχων

του οργανισμού και ανάπτυξη στρατηγικών» (Leithwood και Mascall, 2008: 530). Συνεπώς, οι εκπαιδευτικοί

δύναται να συνοικοδομούν την ικανότητα, προκειμένου να διευρύνουν την προοπτική επιτυχίας των

μαθητών/-τριών τους. Αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα, στο πλαίσιο του οποίου οι «εκπαιδευτικοί ηγέτες»

οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών στον οργανισμό. Ίσως αυτή

είναι μια ερμηνεία για το γεγονός ότι, ενώ η συλλογική ηγεσία έχει σημαντική επίδραση στην ικανότητα των

εκπαιδευτικών ως επαγγελματιών, η ικανότητα των εκπαιδευτικών δεν είναι σημαντικά συνδεδεμένη με την

επιτυχία των μαθητών, στην έρευνα των Leithwood και Mascall (2008).

Οι Mascall, Leithwood, Straus και Sacks (2008) μελέτησαν τέσσερις τύπους κατανεμημένης ηγεσίας («Plan-

ful alignment», «Spontaneous alignment», «Spontaneous misalignment» και «Anarchic misalignment») σε σχέση

με μια σύνθετη μεταβλητή, την οποία δανείστηκαν εν μέρει από τους Hoy, Tarter και Woolfolk Hoy (2006).

Η σύνθετη αυτή μεταβλητή ονομάζεται «ακαδημαϊκή αισιοδοξία» («academic optimism») και αποτελείται

από τρεις βασικές αξίες/πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών, την εμπιστοσύνη (trust), αποτελεσματικότητα (ef-

ficacy) και τη δυναμική που αναπτύσσεται όταν οι εκπαιδευτικοί δεσμεύονται για συλλογική προσπάθεια

επιτυχούς αλλαγής (οrganizational citizenship behavior). Οι συγκεκριμένοι ερευνητές, συμπέραναν πως, όσο

πιο οργανωμένη, προγραμματισμένη και σχεδιασμένη είναι η κατανομή της ηγεσίας («planful alignment»)

τόσο ψηλότερη είναι και η συνολική ακαδημαϊκή αισιοδοξία, στο σχολικό οργανισμό (Mascall et al, 2008).

Δηλαδή, τα υψηλά επίπεδα ακαδημαϊκής προοπτικής/αισιοδοξίας έχουν θετική, στατιστικά σημαντική σχέση,