Background Image
Previous Page  33 / 52 Next Page
Basic version Information
Show Menu
Previous Page 33 / 52 Next Page
Page Background

32

ΒΕΛΤΙΩΣΗ

ΚΑΙ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ –

Φεβρουάριος

2015 –

Τόμος

1 –

Τεύχος

1

Περίληψη

Κριτική Παρουσίαση Μοντέλου Κατανεμημένης Ηγεσίας,

το οποίο Δύναται να Εφαρμοστεί σε Σχολική Μονάδα

Πισιήα Πιερουλλή Χριστιάνα

xrispi@hotmail.com

Βοηθός Διευθύντρια Δημοτικής Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Περίληψη

Τοάρθροπραγματεύεται την εφαρμογή τουμοντέλου της κατανεμημένης ηγεσίας στοπλαίσιοσυγκεντρωτικού

εκπαιδευτικού συστήματος. Στην αρχή, παρουσιάζεται το μοντέλο της κατανεμημένης ηγεσίας και εξηγείται

η σχετική φιλοσοφία. Στη συνέχεια, αναλύονται κάποιοι βασικοί παράγοντες, οι οποίοι δύναται να στέκονται

ως τροχοπέδη στην υλοποίηση της εν λόγω εφαρμογής. Το άρθρο καταλήγει στην παρουσίαση της πρακτικής

εφαρμογής της όλης θεωρητικής προσέγγισης, η οποία δύναται να οδηγεί τους σχολικούς οργανισμούς σε

Σχολεία υψηλής ηγετικής ικανότητας (High leadership capacity schools).

Λέξεις κλειδιά:

κατανεμημένη ηγεσία, ανάπτυξη οργανωσιακής ικανότητας, Σχολεία υψηλής ηγετικής

ικανότητας

1. Εισαγωγή

Η γραμμικότητα, η οποία μπορεί να χαρακτηρίζει και να προσδιορίζει ένα συγκεντρωτικό εκπαιδευτικό

σύστημα όσον αφορά στη διοίκηση (διατήρηση σταθερότητας) και ηγεσία (διαμόρφωση πολιτικής για

συνεχή πρόοδο) μιας σχολικής μονάδας αφήνει περιθώρια εφαρμογής διάφορων μοντέλων ηγεσίας. Κάθε

σχολική μονάδα (οργανισμός1) οποιουδήποτε συγκεντρωτικού εκπαιδευτικού συστήματος μπορεί να

ρυθμίσει τη συνάρτηση του «βαθμού εξουσίας» της κεντρικής αρχής με το «βαθμό εξάρτησης» από αυτήν

(Χατζηπαναγιώτου, 2003) και να ενδιατρίψει στα περιθώρια σχετικής αυτονομίας ή διακριτικής ευχέρειας

που της παρέχει το σύστημα για να μετασχηματιστεί. Κάθε σχολικός/-ή ηγέτης (ηγέτης) δύναται να δώσει

προοπτική στον οργανισμό, πέρα από τις συμβατικές διοικητικές υποχρεώσεις που προκρίνει η κεντρική

αρμόδια αρχή, η οποία καθορίζει την εκπαιδευτική πολιτική. Κάθε φορά, ανάλογα με τις εκ των άνω

στοχεύσεις και το ιδιαίτερο και ιδιόμορφο συγκείμενο της σχολικής μονάδας, ο/η ηγέτης δύναται να ηγηθεί

του οργανισμού αξιοποιώντας το ανθρώπινο δυναμικό και συνδυάζοντας τις δομές με το όραμα για να δώσει

προοπτική. Είναι γενικά παραδεκτό πως, οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί, αναζητούν προοπτική, κατεύθυνση

και αποτελεσματικότητα προκειμένου να ανταποκριθούν σε πιέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ο/η «ηγέτης» είναι

το πρόσωπο το οποίο μπορεί να ανταποκριθεί σε ένα τέτοιο ρόλο «καθοδήγησης» των εκπαιδευτικών

(Κουτούζης, 2012). Με συναισθηματική νοημοσύνη και διαδικασίες παρώθησης ο/η ηγέτης επενδύει στη

«συλλογική νοημοσύνη»2 (ΜacBeath, Schratz, & Jacobsen, 2005) και αναπτύσσει την οργανωσιακή ικανότητα

του οργανισμού (capacity building3). Με σύμπνοια, ορθολογικό προγραμματισμό και σεβασμό στην ευέλικτη

και απρόβλεπτη ανθρώπινη φύση, η ηγεσία δύναται να προάγει την αλληλοϋποστήριξη και συν-αντίληψη με

στόχο την αλλαγή και το μετασχηματισμό μιας και « … οι οργανισμοί μάθησης δομούν τις γνώσεις τους μέσα

στο δικό τους πλαίσιο λειτουργίας και μέσα από τους αστάθμητους παράγοντες με τους οποίους έρχονται

αντιμέτωποι καθημερινά» (ΜacBeath, 2001: 36).

Στη συνέχεια, θα παρουσιαστεί το μοντέλο της κατανεμημένης ηγεσίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το

συγκεκριμένο μοντέλο προτείνεται ως το «βέλτιστο» σε κάθε περίπτωση. Άλλωστε, η βιβλιογραφία (Mul-

ford, 2008· Πασιαρδής, 2004) επισημαίνει ότι η άσκηση ηγεσίας είναι μια πολύπλοκη διαδικασία, η οποία

απαιτεί κάθε στιγμή την υιοθέτηση του ανάλογου ηγετικού μοντέλου/προσέγγισης (π.χ. Μετασχηματιστική

ηγεσία, Κατανεμημένη, Παιδαγωγική ηγεσία, κτλ) και του ανάλογου στιλ ηγεσίας (π.χ. απολυταρχικό στιλ,

δημοκρατικό, κτλ, δηλαδή, ο τρόπος εφαρμογής μοντέλου ηγεσίας). Όλα αυτά ενδείκνυται να συνδυάζουν

τις δομές του οργανισμού με το περιβάλλον, την άτυπη οργάνωση και τα άτομα, για επιτυχή εφαρμογή.