Background Image
Previous Page  13 / 52 Next Page
Basic version Information
Show Menu
Previous Page 13 / 52 Next Page
Page Background

12

ΒΕΛΤΙΩΣΗ

ΚΑΙ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ –

Φεβρουάριος

2015 –

Τόμος

1 –

Τεύχος

1

Η Σημαντικότητα της Αυτοαξιολόγησης της Σχολικής Μονάδας

Ένας από τους πλέον σημαντικούς παράγοντες αποτελεσματικότητας - και παράλληλα ο μοναδικός ίσως

στον οποίο υπάρχει καθολική αποδοχή από την ερευνητική κοινότητα για τη σημαντικότητά του - είναι

η ύπαρξη μηχανισμού εσωτερικής αξιολόγησης της σχολικής μονάδα. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα

πορίσματα πρόσφατων μετα-αναλύσεων ερευνών που αφορούσαν σε παράγοντες που βελτιώνουν την

αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού έργου σε σχολικό επίπεδο (Creemers, Kyriakides, Demetriou, &

Antoniou, 2010 · Scheerens, Seidel, Witziers, Hendriks, & Doornekamp, 2005). Η ανάλυση των ιδιαίτερων

χαρακτηριστικών της αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας μπορεί να γίνει στη βάση των διαφόρων

ορισμών της αυτοαξιολόγησης που έχουν δοθεί κατά καιρούς (MacBeath, 1999). Συνοψίζοντας τους ορισμούς

αυτούς, μπορεί να ειπωθεί ότι η αυτοαξιολόγηση είναι ένα μοντέλο αξιολόγησης που στηρίζεται στην

αρχή ότι η αξιολόγηση που διενεργείται πρέπει να αντικρίζεται ως διαδικασία που τίθεται σε εφαρμογή με

πρωτοβουλία του σχολείου και αποσκοπεί σε: α) συστηματική συλλογή πληροφοριών για τη λειτουργία του

σχολείου, β) ανάλυση και εκτίμηση των πληροφοριών που συγκεντρώνονται και αφορούν στην ποιότητα της

εκπαίδευσης που παρέχει το σχολείο και γ) διευκόλυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων που καλείται ο

σχολικός οργανισμός να πάρει (Demetriou & Kyriakides 2011· 2012).

Η προσπάθεια ανάπτυξης και εγκαθίδρυσης μηχανισμών αξιολόγησης της σχολικής μονάδας φαίνεται να

συνάδει με την προθέσεις και τους στόχους του ΥΠΠ για αυτονόμηση των σχολικών μονάδων (Στρατηγικός

Σχεδιασμός για την Παιδεία, 2007) και αποτελεί σημαντικό σημείο της πρότασης του ΥΠΠ για την ανάπτυξη

ενός νέουσυστήματος αξιολόγησης του εκπαιδευτικούκαι του εκπαιδευτικού έργου (ΥΠΠ, 2009).Παράλληλα,

τα τελευταία χρόνια γίνεται έντονη συζήτηση στην ερευνητική κοινότητα και στο διεθνή χώρο για τη μορφή

που πρέπει να πάρει η εσωτερική αξιολόγηση ώστε να είναι αποτελεσματική.

H ανάπτυξη οποιασδήποτε μορφής αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας πρέπει απαραίτητα να διέλθει από

την αντιμετώπιση τριών ζητημάτων που διέπουν την ανάπτυξη μηχανισμών αυτοαξιολόγησης της σχολικής

μονάδας (Δημητρίου & Κυριακίδης, 2007· Δημητρίου, 2010). Στη συνέχεια, παρατίθενται συνοπτικά τα τρία

αυτά ζητήματα και παρουσιάζονται τα κυριότερα πορίσματα διαχρονικής έρευνας για την αυτοαξιολόγηση

της σχολικής μονάδας που υλοποιήθηκε σε δύο φάσεις την περίοδο 2007-2012 σε 60 σχολεία δημοτικής

εκπαίδευσης στην Κύπρο και η οποία στηρίχθηκε στη μεθοδολογία της πειραματικής έρευνας. Στο τελευταίο

μέρος του άρθρου, μέσα από λογικούς συλλογισμούς συζητούνται οι δυσκολίες και τα προβλήματα που

αναφύονται στην εφαρμογή των πορισμάτων της εκπαιδευτικής έρευνας στην ανάπτυξη εκπαιδευτικής

πολιτικής σε σχέση με τα πυρηνικά στοιχεία για την ανάπτυξη συστηματων αυτοαξιολόγησης της σχολικής

μονάδας που αναφέρονται πιο κάτω προκειμένου να διαφανούν οι εγγενείς αδυναμίες του συστήματός μας

στη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής.

Πυρηνικά Στοιχεία για την Ανάπτυξη Συστημάτων Αυτοαξιολόγησης της Σχολικής Μονάδας

Το πρώτο ζήτημα αφορά στο κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι φορείς αποδέχονται τις θεωρητικές παραδοχές

της αυτοαξιολόγησης, οι οποίες προκύπτουν από μια σειρά θεωριών της οργανισμιακής και της κοινωνικής

ψυχολογίας.Θαπρέπει νατονιστεί ότι όσοι (εκπαιδευτικάσυστήματααλλάκαι μεμονωμένες σχολικές μονάδες)

επιδιώκουν να αναπτύξουν ένα μοντέλο αυτοαξιολόγησης οφείλουν να αναλογιστούν το βαθμό στον οποίο

αποδέχονται ως άτομα τις απόψεις ή\και αξίες που έμμεσα υποβάλλουν οι παραδοχές αυτές (Kyriakides &

Campbell, 2004). Η ενδεχόμενη ασυμφωνία έστω και με μία από τις θεωρητικές παραδοχές που στηρίζουν την

αυτοαξιολόγηση, ουσιαστικά δυναμιτίζει εκ προοιμίου την προσπάθεια ανάπτυξης αντίστοιχου μηχανισμού.

Συνοψίζοντας, το ζήτημα αυτό αφορά κυρίως στο κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι στην ανάπτυξη εκπαιδευτικής

πολιτικής συμφωνούν στο φιλοσοφικό πλαίσιο που διέπει την αυτοαξιολόγηση.

Από αυτή ακριβώς τη δυσκολία καθολικής αποδοχής μιας εκπαιδευτικής αλλαγής και δη της ανάπτυξης

ενός συστήματος αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας, πηγάζει και το δεύτερο ζήτημα που αφορά στην

πολιτική δυναμική που επηρεάζει τη λήψη και εφαρμογή αποφάσεων εκπαιδευτικής πολιτικής (Πασιαρδής &

Δημητρίου, υπό έκδοση). Ειδικότερα, εφόσον η ανάπτυξη και υιοθέτηση ενός συστήματος αυτοαξιολόγησης

της σχολικής μονάδας δεν είναι μόνο τεχνοκρατική υπόθεση, αφού καθορίζεται εν πολλοίς και από

πολιτικές επιρροές, μήπως σε τελική ανάλυση πρέπει ή όχι να επιδιώκεται η συναίνεση κατά τη λήψη και

εφαρμογή αποφάσεων εκπαιδευτικής πολιτικής (Kyriakides & Demetriou, 2007). Με άλλα λόγια, δεδομένης

της ασυμφωνίας που ενδεχομένως να παρατηρηθεί στις απόψεις των διαφόρων εμπλεκομένων φορέων στην

ανάπτυξη πολιτικής, μπορεί η πολιτεία (το ΥΠΠ στην προκειμένη περίπτωση) να προχωρήσει μονομερώς

στην ανάπτυξη πολιτικής;